Ανάμεσα στον ύπνο και το ξύπνημα

Γιατί κλείνεις το ξυπνητήρι στον ύπνο σου

Επειδή μπορείς να δράσεις πριν μπορέσεις να σκεφτείς. Η αφύπνιση επαναφέρει τη συνείδηση σε δευτερόλεπτα και την κρίση περίπου είκοσι με τριάντα λεπτά αργότερα. Το να απλώσεις το χέρι και να πατήσεις την οθόνη χωρά άνετα σε αυτό το κενό. Είχες ξυπνήσει αρκετά για να κινηθείς. Όχι αρκετά για να αποφασίσεις ή να θυμάσαι.

Χρόνος ανάγνωσης: 2 λεπ.Ενημερώθηκε Πηγές: 5
Το χέρι ενός ανθρώπου που κοιμάται αγγίζει το τηλέφωνο, ενώ το πρόσωπό του μένει στο σκοτάδι.

Πρώτα η συνείδηση, μετά η κρίση

Απεικονίσεις PET ανθρώπων που ξύπνησαν από ύπνο σταδίου 2 δείχνουν ταχύτερη επάνοδο της αιματικής ροής στο εγκεφαλικό στέλεχος και στον θάλαμο. Αυτές οι δομές αρκούν για να αντιληφθείς το δωμάτιο. Η αιματική ροή στο πρόσθιο τμήμα του φλοιού συνεχίζει να αυξάνεται για άλλα δεκαπέντε λεπτά. Εκεί βρίσκονται η κρίση και ο αυτοέλεγχος (Balkin et al., Brain, 2002).

Οι συγγραφείς δηλώνουν άμεσα την καθυστέρηση. Η συνείδηση επιστρέφει γρήγορα. Η εγρήγορση ακολουθεί είκοσι με τριάντα λεπτά αργότερα.

Ο ύπνος δεν τελειώνει μονομιάς

Τριάντα τέσσερις άνθρωποι ξύπνησαν από απογευματινό υπνάκο και υποβλήθηκαν σε απεικόνιση πέντε λεπτά αργότερα. Η εγκεφαλική δραστηριότητά τους διατηρούσε ακόμη μοτίβα χαρακτηριστικά του ύπνου. Η έντασή τους εξαρτιόταν από τη διάρκεια και το βάθος του ύπνου. Σε όσους ξύπνησαν από βαθύ ύπνο, τα δίκτυα που ξεχωρίζουν τις καταστάσεις συγκέντρωσης από τις καταστάσεις ηρεμίας είχαν πάψει να τις ξεχωρίζουν (Vallat et al., NeuroImage, 2019).

Η αδράνεια του ύπνου είναι ξεχωριστή κατάσταση, μετρήσιμα διαφορετική από τη συνηθισμένη κούραση. Τόσο η απεικόνιση όσο και το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα δείχνουν χαρακτηριστικά του ύπνου που παραμένουν μετά το ξύπνημα. Ο ακριβής μηχανισμός είναι ακόμη άγνωστος (Trotti, Sleep Medicine Reviews, 2017).

Είναι διαταραχή ύπνου;

Σχεδόν σίγουρα όχι. Αξίζει να διαβάσεις όλους τους αριθμούς.

Μια έρευνα κάλυψε 19.136 ενήλικες στις ΗΠΑ. Το 15,2% είχε τουλάχιστον μία συγχυτική αφύπνιση τον προηγούμενο χρόνο. Δηλαδή ξύπνησε με αποπροσανατολισμό και νοητική θολούρα. Το 8,6% είχε πλήρη ή μερική αμνησία για το επεισόδιο.

Το λιγότερο εντυπωσιακό μισό της ίδιας δημοσίευσης έχει μεγαλύτερη σημασία. Το 84% αυτών των επεισοδίων συνυπήρχε με διαταραχή ύπνου, ψυχική διαταραχή ή χρήση ψυχοτρόπων φαρμάκων. Αφού αποκλείστηκαν αυτά, το 0,9% του δείγματος είχε τη διαταραχή συγχυτικής αφύπνισης καθαυτή (Ohayon, Mahowald and Leger, Neurology, 2014).

Η μελέτη δεν αφορούσε καθόλου ξυπνητήρια. Μετρούσε την κατάσταση στην οποία ξυπνούν οι άνθρωποι, όχι αν συνεχίζουν να κοιμούνται ενώ ακούγεται ένας ήχος.

Αν νιώθεις κούραση κάθε μέρα παρότι κοιμάσαι αρκετά, μίλησε με γιατρό. Το ίδιο αν σε παίρνει ο ύπνος χωρίς να το θέλεις. Αυτό δεν είναι θέμα για μια εφαρμογή.

Τι το σταματά

Κάνε το κλείσιμο δυσκολότερο από ένα πάτημα δύο δευτερολέπτων.

Το Ember δεν τελειώνει όταν το σιγήσεις. Αρχίζει ένας έλεγχος αφύπνισης και το ξυπνητήρι επιστρέφει μέχρι να τον ολοκληρώσεις. Το κλείδωμα του τηλεφώνου δεν το τελειώνει. Η σίγαση δεν το τελειώνει. Ούτε το αναγκαστικό κλείσιμο της εφαρμογής.

Αν μείνεις αδρανής στη μέση ενός ελέγχου, αρχίζει αντίστροφη μέτρηση και μετά επιστρέφει το ξυπνητήρι.

Οι δοκιμασίες δεν σου χαρίζουν εγρήγορση. Τίποτα δεν το κάνει. Τις διαλέξαμε για ένα μόνο χαρακτηριστικό: δεν μπορεί να τις ολοκληρώσει κάποιος που ακόμη κοιμάται.

Βιβλιογραφία

  1. Balkin TJ, Braun AR, Wesensten NJ, et al. The process of awakening: a PET study of regional brain activity patterns mediating the re-establishment of alertness and consciousness. Brain, 2002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12244087/
  2. Vallat R, Meunier D, Nicolas A, Ruby P. Hard to wake up? The cerebral correlates of sleep inertia assessed using combined behavioral, EEG and fMRI measures. NeuroImage, 2019. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30223060/
  3. Trotti LM. Waking up is the hardest thing I do all day: sleep inertia and sleep drunkenness. Sleep Medicine Reviews, 2017. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27692973/
  4. Ohayon MM, Mahowald MW, Leger D. Are confusional arousals pathological? Neurology, 2014. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25156346/
  5. Hilditch CJ, McHill AW. Sleep inertia: current insights. Nature and Science of Sleep, 2019. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31692489/